De 30%-regeling in Nederland uitgelegd: wie hem krijgt en hoe lang

Geen enkele regel maakt zoveel verschil in wat een nieuwkomer in Nederland netto overhoudt als de 30%-regeling. Het is ook het stuk Nederlandse belasting dat mensen het vaakst verkeerd begrijpen. Drie aannames richten de meeste schade aan: dat de regeling bij de baan hoort, dat hij geldt zolang je blijft, en dat je hem zelf kunt aanvragen. Alle drie kloppen niet.

Hieronder lees je hoe het werkt, in de volgorde waarin je ermee te maken krijgt: wie in aanmerking komt, wie aanvraagt en wanneer, en hoe lang het loopt. Daarna waarom het niet voor iedereen een vaste 30% is, wat een andere baan je kan kosten, en de stillere wijziging waardoor buitenlands spaargeld weer onder de Nederlandse belasting valt. Elk bedrag en elke regel komt van de Belastingdienst en de eigen pagina's van de Nederlandse overheid, niet uit een relocatiefolder.

Eerst iets over de naam. Officieel heet het nu de expatregeling. Werkgevers, recruiters en zelfs het Handboek Loonheffingen van de Belastingdienst zeggen nog steeds 30%-regeling, dus dat hoor je in een sollicitatiegesprek en dat zie je op je loonstrook.

Wat de regeling precies is

Wie voor werk naar een ander land verhuist, maakt extra kosten. Hogere kosten van levensonderhoud dan thuis, een reis om een woning te zoeken, vergunningen en het omzetten van documenten, medische keuringen, soms een huis elders dat je nog afbetaalt. Het Nederlandse belastingrecht noemt dat extraterritoriale kosten, en je werkgever mag die vergoeden zonder dat jij of hij er belasting over betaalt.

Dat kan op twee manieren. Je werkgever kan de echte kosten vergoeden, maar dan moet je van elke uitgave bewijs bewaren. Of, als je in aanmerking komt, slaat je werkgever het papierwerk over en betaalt hij je tot een vast percentage van je salaris belastingvrij uit, zonder dat je iets hoeft aan te tonen. Die tweede route is de 30%-regeling.

Twee details in die zin doen er veel toe. De keuze tussen de twee methodes maak je één keer per jaar, in het eerste loontijdvak van het kalenderjaar, en die geldt dan het hele jaar. Je kunt ze niet tegelijk gebruiken. En het percentage is een maximum, geen recht. Je werkgever mag je minder geven dan het maximum, en sommige doen dat ook. Leg het echte percentage schriftelijk vast voordat je tekent, want niets verplicht een bedrijf om het volle bedrag te geven.

Sommige dingen staan naast de regeling in plaats van erin. Verhuiskosten, tijdelijke opslag en het verschepen van je spullen, een kennismakingsbezoek aan het bedrijf en het schoolgeld van een internationale school kunnen daarbovenop nog belastingvrij worden vergoed.

Wie in aanmerking komt

Je moet aan vier voorwaarden tegelijk voldoen. Je bent in loondienst bij de werkgever die de aanvraag doet. Je hebt wat de wet specifieke deskundigheid noemt. Je geldt als ingekomen werknemer. En de Belastingdienst heeft een besluit afgegeven, een beschikking, waarin staat dat de regeling op jou mag worden toegepast.

Specifieke deskundigheid klinkt als iets wat iemand moet beoordelen. In de praktijk is het een salaristoets. Je belastbaar jaarloon moet boven een geïndexeerde grens liggen, berekend zonder de belastingvrije vergoeding zelf. Daar gaan mensen de mist in met rekenen: het bedrag dat telt, is wat belast blijft, niet het totaalpakket uit je aanbod.

Voor jongere nieuwkomers is er een tweede, lagere grens. Heb je een Nederlandse academische mastertitel of een vergelijkbaar buitenlands diploma, dan geldt de verlaagde norm tot en met de maand waarin je 30 wordt. Vanaf de maand daarna moet je aan de gewone norm voldoen, en voor sommige mensen betekent dat een loonsverhoging of het einde van de regeling. Beide grenzen worden elk jaar geïndexeerd, dus elk bedrag dat je leest is een momentopname. Op het moment van schrijven ligt de gewone norm net boven €48.000 belastbaar jaarloon en de verlaagde norm net boven €36.000. Kijk op belastingdienst.nl naar de actuele tabel voordat je op een van beide rekent.

Twee groepen hoeven helemaal niet aan de salaristoets te voldoen: wetenschappelijk onderzoekers bij aangewezen instellingen, en artsen in opleiding tot specialist. In zeldzame gevallen legt de Belastingdienst naast de salaristoets nog een schaarstetoets op, in sectoren waar bijna iedereen toch al boven de grens zit. Profvoetballers zijn het voorbeeld dat de Belastingdienst zelf geeft.

Dan de afstand. Om als ingekomen werknemer te gelden, moet je op meer dan 150 kilometer van de Nederlandse grens hebben gewoond, gemeten in een rechte lijn. Dat moet zo zijn geweest gedurende meer dan 16 van de 24 maanden voor je eerste werkdag hier. Daarmee vallen België en Luxemburg helemaal af, en ook grote delen van Duitsland, Noord-Frankrijk en een klein stukje van het Verenigd Koninkrijk. Wie op Aruba, Curaçao, Sint Maarten of de BES-eilanden woonde, geldt wel als geworven in het buitenland.

Er zijn twee uitzonderingen. Mensen die eerder met de regeling in Nederland werkten, vertrokken en terugkwamen, kunnen er opnieuw voor in aanmerking komen, onder voorwaarden die met die eerdere periode te maken hebben. Hetzelfde geldt voor gepromoveerden die hun onderzoek hier deden, mits ze in de twee jaar voor het begin van het onderzoek aan de afstandseis voldeden. Beide zijn smal en hangen af van data uit je eigen verleden, dus leg ze naast je eigen tijdlijn en ga er niet zomaar van uit.

Je werkgever vraagt aan, en de klok loopt al

Je kunt de regeling niet zelf aanvragen. Het is een gezamenlijk verzoek, op het formulier van de Belastingdienst, ondertekend door jou en je werkgever, met je getekende contract, een cv en een eventueel relevant diploma als bijlage. Het gaat naar het expertisecentrum buitenland van de Belastingdienst in Heerlen, en je krijgt binnen acht weken antwoord.

Dit is de termijn die mensen echt geld kost. Wil je de regeling vanaf je eerste werkdag, dan moet het verzoek binnen vier maanden na die dag bij de Belastingdienst zijn. Ben je te laat, dan gaat de beschikking gewoon later in. Voor de maanden ertussen mag je werkgever alleen de echte, aantoonbare extraterritoriale kosten belastingvrij vergoeden, en dat is in de praktijk een stuk minder dan wat de regeling je had opgeleverd.

De vraag bij een aanbod is dus niet of het bedrijf de 30%-regeling kent. De vraag is wie hem indient en in welke week. Een salarisadministratie die er in maand vijf aan toekomt, heeft ongemerkt een flink stuk van je eerste jaar weggegeven.

In de beschikking die je krijgt, staan twee data: wanneer de regeling begint en wanneer hij uiterlijk eindigt. Lees ze allebei zodra hij binnen is.

Hoe lang het duurt

De looptijd is maximaal vijf jaar. Die is in de loop der jaren ingekort, eerst was het tien jaar, en daarom noemen oudere gidsen en collega's die hier al langer werken getallen die niet meer bestaan.

Vijf jaar is een maximum, geen belofte. De Belastingdienst trekt eerdere periodes waarin je in Nederland woonde of werkte ervan af, en kijkt daarvoor vijfentwintig jaar terug vanaf je aankomst. Kleine eerdere contacten tellen niet mee: tot 20 werkdagen per jaar, en tot zes weken per jaar aan vakanties, familiebezoek of ander privéverblijf, of één aaneengesloten periode van maximaal drie maanden.

Heb je hier stage gelopen, een semester gestudeerd of een jaar op een eerder contract gewerkt, dan kan je beschikking flink korter zijn dan vijf jaar. Dat is geen fout. Het staat zwart op wit in je beschikking, en het is het getal waar je je financiën op afstemt.

Aan de andere kant loopt de regeling uiterlijk tot de laatste dag van het loontijdvak na het loontijdvak waarin je laatste werkdag valt. Vertrek je halverwege een maand, dan raak je de rest van die maand niet kwijt.

Het is niet voor iedereen een vaste 30%

Twee dingen buigen het bekende getal om.

Het eerste is een plafond. De belastingvrije vergoeding geldt alleen voor salaris tot een maximumbedrag, dat elk jaar gelijk is aan de bezoldigingsnorm uit de Wet normering topinkomens. Boven dat plafond groeit het belastingvrije bedrag niet meer mee, hoeveel je ook verdient. Heb je de regeling maar een deel van het jaar, dan wordt het maximum naar rato over dat deel berekend.

Het tweede is het percentage zelf, dat bij wet is verlaagd van 30% naar 27%. Welke versie voor jou geldt, hangt helemaal af van wanneer je beschikking is ingegaan. Er zijn drie groepen:

• Regelingen die al liepen voor de eerste ronde wijzigingen, houden 30% voor hun hele looptijd, met de oudere geïndexeerde salarisnorm.
• Regelingen die in het eerste jaar van de wijzigingen begonnen, houden de oudere geïndexeerde salarisnorm, maar gaan naar 27% zodra die verlaging ingaat.
• Regelingen die daarna beginnen, gaan naar 27% en krijgen te maken met een salarisnorm die bovenop de gewone jaarlijkse indexatie wordt verhoogd.

Dan het deel dat het belangrijkst is als je online over dit onderwerp leest. Voor deze versie stond er een heel ander ontwerp in de Nederlandse wet. Daarin ging de vrijstelling binnen je eigen looptijd omlaag: 30% voor twintig maanden, dan 20% voor twintig maanden, dan 10% voor de laatste twintig. Die versie is geschrapt voordat de eerste verlaging ooit inging. Niemand heeft ooit 20% of 10% gekregen. Je vindt het nog steeds terug op adviesblogs, op fora en op minstens één Engelstalige overheidspagina die niet is bijgewerkt. Zegt een bron dat je voordeel na twintig maanden omlaag gaat, dan is die bron verouderd.

De salarisnorm wordt elk jaar getoetst, niet één keer

Hierop struikelen mensen die de regeling al hebben en denken dat ze klaar zijn.

Je werkgever moet elk jaar controleren of je salaris nog boven de geïndexeerde norm ligt. Is dat niet zo, dan vervalt de regeling met terugwerkende kracht tot de eerste dag van dat jaar, en moeten de aangiften loonheffingen over dat jaar worden gecorrigeerd. Erger nog: hij komt niet terug. Gaat je inkomen het jaar daarna weer omhoog, dan mag de regeling niet opnieuw worden toegepast.

Begint of eindigt je contract halverwege het jaar, dan wordt je salaris voor de toets omgerekend naar een volledig jaar. Ouderschapsverlof, zwangerschaps- en bevallingsverlof, aanvullend geboorteverlof, pleegzorgverlof en adoptieverlof zijn beschermd: de toets gaat uit van het salaris dat je zonder het verlof had gekregen.

Er is één handige knop om aan te draaien. Omdat het belastingvrije percentage een maximum is en geen verplichting, kan een werkgever het vrijgestelde deel verlagen, zodat het belaste salaris dat overblijft nog steeds boven de norm ligt. Je houdt de regeling dan met een kleiner voordeel, in plaats van hem helemaal kwijt te raken. Breng dit ter sprake voor een loonsverlaging, een overstap naar vier dagen per week of een lange periode van onbetaald verlof. Minder gaan werken is de meest voorkomende manier waarop mensen de regeling verliezen zonder dat ze daar ooit voor kozen.

Als je van baan wisselt

De regeling reist niet vanzelf met je mee. Drie situaties, drie uitkomsten.

Overstappen binnen hetzelfde concern van verbonden inhoudingsplichtigen is het makkelijke geval. Je bestaande beschikking blijft geldig zonder nieuwe aanvraag, zolang je bij het nieuwe onderdeel nog aan de voorwaarden voldoet. Vraag je werkgever of de twee bedrijven echt in dezelfde groep zitten, want van buitenaf zie je dat niet.

Een overname is het andere makkelijke geval. Wordt je werkgever overgenomen, dan gaat de regeling van rechtswege over naar het overnemende bedrijf, en hoeft niemand opnieuw aan te vragen.

In alle andere gevallen is een nieuw gezamenlijk verzoek nodig, en lopen er twee klokken tegelijk. Je moet binnen drie maanden na je laatste werkdag bij de oude werkgever beginnen bij de nieuwe. En het nieuwe verzoek moet binnen vier maanden na je eerste werkdag bij de nieuwe werkgever binnen zijn als je wilt dat de regeling vanaf die eerste dag geldt. Ben je op non-actief gesteld in plaats van dat je je opzegtermijn uitwerkte, dan begint die periode van drie maanden op de eerste dag van die non-actiefstelling.

Lees dat nog een keer als je een pauze tussen twee banen plant. Drie maanden reizen tussen twee contracten kan een regeling beëindigen die nog jaren te gaan had.

De wijziging in box 3 die de meeste mensen misten

Vroeger hoorde bij de regeling een tweede, stiller voordeel dat voor iedereen met vermogen meer waard was dan het bekende percentage.

Wie de regeling had, kon er in de aangifte inkomstenbelasting voor kiezen om voor box 2 en box 3 als buitenlands belastingplichtige te worden behandeld, terwijl hij in Nederland woonde. Box 3 is de Nederlandse belasting op sparen en beleggen. In de praktijk betekende die keuze dat je alleen Nederlands vastgoed en Nederlandse aanmerkelijke belangen opgaf in plaats van een wereldwijde portefeuille, en dat buitenlands spaargeld en buitenlandse beleggingen buiten de Nederlandse berekening bleven.

Die keuze is afgeschaft. Een overgangsregeling laat mensen die de regeling al hadden in het laatste loontijdvak voor de wijziging er nog een beperkt aantal jaren gebruik van maken, en dat venster gaat dicht. Daarna geeft iedereen met de regeling box 2 en box 3 precies zo op als elke andere inwoner van Nederland, over zijn wereldwijde vermogen.

Stel dat je een beleggingsrekening hebt, of een appartement in je thuisland hebt aangehouden. Dan kan deze wijziging het verschil tussen 30% en 27% meerdere keren overtreffen. Leg het als eerste aan een adviseur voor, niet als laatste.

Waar het je Nederlandse aangifte raakt

De regeling loopt via de salarisadministratie. Je werkgever past hem toe in de loonheffing, dus het vrijgestelde deel zit al in je maandelijkse loonstrook en in het belastbare loon dat voor jou wordt doorgegeven. Je claimt het niet in je aangifte inkomstenbelasting, en een regeling die niemand heeft aangevraagd, red je niet met slim invullen aan het eind van het jaar.

Aangifte doen moet je nog steeds. Dat moet als de Belastingdienst je uitnodigt, of als je inkomen en vermogen hebt om op te geven, en de regeling stelt je daar niet van vrij. Het jaar waarin je aankomt en het jaar waarin je vertrekt, doe je aangifte met het M-formulier, de migratieaangifte. Die is langer en ingewikkelder dan de gewone, omdat hij het jaar opsplitst in een periode als inwoner en een periode als niet-inwoner.

De keuze voor partiële buitenlandse belastingplicht, waar de overgangsregeling die nog toestaat, maak je in de aangifte zelf. Er is geen apart formulier voor. Je beantwoordt de vragen over box 2 en box 3 zoals een niet-inwoner dat zou doen, en je kunt die keuze maken of wijzigen tot de aanslag definitief is.

Eén risico om te noemen. Haal je de jaarlijkse salaristoets niet, dan moet je werkgever terug en de aangiften loonheffingen over het hele jaar corrigeren. Wie de kosten daarvan draagt, hangt af van je arbeidscontract, dus lees wat het jouwe over de regeling zegt voordat je tekent.

Het andere salarisbedrag: je vergunning is niet je regeling

Veel verwarring komt door twee verschillende salarisgrenzen, vastgesteld door twee verschillende instanties, voor twee verschillende doelen.

De belastinggrens hierboven bepaalt of je de 30%-regeling krijgt. Dat is een belastbaar jaarloon, vastgesteld door de Belastingdienst. De immigratiegrens bepaalt of je een verblijfsvergunning als kennismigrant krijgt. Dat is een bruto maandsalaris, vastgesteld door de immigratiedienst, met aparte bedragen voor mensen onder de 30 en vanaf 30 jaar, plus een verlaagd criterium voor pas afgestudeerden die uit een Nederlands zoekjaar komen.

Voldoe je aan de ene, dan voldoe je nog niet automatisch aan de andere. Een vergunning brengt geen regeling mee, en een regeling is geen vergunning. Is je aanbod opgebouwd rond het minimum voor immigratie, check dan apart de belastingnorm voordat je ervan uitgaat dat de 30%-regeling eraan komt.

Wat de regeling niet doet

Het vrijgestelde deel van je salaris valt buiten het loon voor de werknemersverzekeringen, en je werkgever berekent daar geen premies over. Datzelfde loon is de basis voor een WW- of arbeidsongeschiktheidsuitkering, dus de regeling verkleint het bedrag waarop die worden berekend. Of het vrijgestelde deel meetelt voor je pensioen, hangt af van de pensioenregeling van je werkgever, en dat verschilt, dus vraag het in plaats van het aan te nemen.

Ook box 3 wordt er niet lager door. De vrijstelling geldt voor je loon, niet voor je vermogen. En het is geen verblijfsstatus, geen verblijfsvergunning en geen werkvergunning van welke soort ook.

Je eerste maanden, op volgorde

1. Regel het voordat je tekent. Stel drie vragen: vragen jullie het aan, welk percentage betalen jullie me echt, en wie draait op voor de kosten als het wordt afgewezen of vervalt. Laat de antwoorden in je contract zetten.
2. Wees eerlijk over de afstandseis. Meer dan 150 kilometer, gedurende meer dan 16 van de 24 maanden ervoor, terug gerekend vanaf je eerste werkdag. Twijfelgevallen vallen af, en daar achteraf achter komen is duur.
3. Check of je salaris zonder de vergoeding boven de norm ligt. Vraag de salarisadministratie om het belastbare bedrag dat ze gaan doorgeven, niet om het brutopakket.
4. Zorg dat de aanvraag vroeg de deur uit gaat. Vier maanden na je eerste werkdag is de grens tussen de regeling vanaf dag één en die maanden kwijtraken.
5. Lees de beschikking zodra hij binnen is. Noteer de begindatum en de uiterste einddatum, en kijk of eerdere tijd in Nederland je looptijd heeft ingekort.
6. Zet de jaarlijkse toets in je agenda. Vraag voor elke loonsverlaging, overstap naar parttime of lang onbetaald verlof of je belastbare salaris nog boven de norm blijft.
7. Reken de klap van tevoren uit. Bereken je nettoloon zonder de regeling ruim voordat de looptijd afloopt, want de daling komt in één keer.

Wanneer het loont om iemand te betalen

Is jouw situatie eenvoudig? Eén werkgever, één land, een salaris ruim boven de norm, geen vermogen elders. Dan regelt de salarisadministratie van je werkgever het en hoef je niemand te betalen.

Een uur van een professional is het waard als er een naad in je geschiedenis zit. Eerdere tijd in Nederland die je looptijd kan inkorten. Een adres in een grensregio in de twee jaar voor je begon. Een nieuwe baan met een gat ertussen. Een loonsverlaging of minder gaan werken. Een portefeuille, een verhuurde woning of een holding in het buitenland, nu de bescherming in box 2 en box 3 verdwijnt. Een partner met een eigen inkomen en een eigen aangifte. Of het jaar van aankomst of vertrek, waarin de migratieaangifte en een regeling die halverwege het jaar begint of stopt op een manier samenkomen die makkelijk misgaat.

In die gevallen kost een adviseur minder dan de fout. Wil je liever dat iemand samen met jou naar je situatie kijkt, dan kun je gescreende Engelssprekende belastingadviseurs en accountants vergelijken in Amsterdam op Locallista. Elk bedrijf wordt gescreend voordat het online komt en de reviews worden telefonisch geverifieerd, zodat de rangorde volgt wat mensen echt meemaakten en niet wie het meest betaalde. Rondkijken en contact opnemen zijn allebei gratis.

Veelgestelde vragen

Kan ik de 30%-regeling zelf aanvragen?

Nee. Het is een gezamenlijk verzoek dat van je werkgever moet komen, door jullie allebei ondertekend, op het formulier van de Belastingdienst. Je kunt het niet alleen indienen, en je kunt het voordeel later ook niet claimen in je aangifte inkomstenbelasting als niemand het heeft aangevraagd. Regel het voordat je je contract tekent, niet nadat je bent geland.

Gaat de regeling mee als ik van baan wissel?

Niet vanzelf. Binnen een concern van verbonden inhoudingsplichtigen kan je bestaande beschikking geldig blijven. Anders dienen jij en je nieuwe werkgever een nieuw gezamenlijk verzoek in. Je moet binnen drie maanden na je laatste werkdag bij de oude werkgever aan je nieuwe baan beginnen. Het verzoek moet dan binnen vier maanden na je eerste werkdag binnen zijn als je de regeling vanaf dag één wilt.

Wat gebeurt er als mijn salaris onder de grens zakt?

De regeling vervalt met terugwerkende kracht tot de eerste dag van dat jaar, en de aangiften loonheffingen over dat jaar moeten worden gecorrigeerd. Hij komt niet terug als je salaris later weer stijgt. Omdat het vrijgestelde percentage een maximum is en geen verplichting, kan een werkgever vaak het vrijgestelde deel verlagen, zodat het belaste deel nog boven de norm blijft. Minder gaan werken is de klassieke manier om hem kwijt te raken zonder het te merken.

Hoe lang loopt de regeling, en kan het korter zijn dan het maximum?

De looptijd is maximaal vijf jaar. Tijd die je in de vijfentwintig jaar voor je aankomst al in Nederland woonde of werkte, gaat ervan af, met kleine uitzonderingen voor korte zakenreizen en vakanties. In je beschikking staat de uiterste einddatum, en voor iedereen met een Nederlands verleden ligt die vaak eerder dan de volle looptijd.

Moet ik met de regeling nog steeds Nederlandse aangifte doen?

Ja. De regeling loopt via je loon en niet via je aangifte, dus het vrijgestelde deel zit al in je loonstrook. Je doet nog steeds aangifte als de Belastingdienst je uitnodigt, of als je ander inkomen hebt om op te geven. Het jaar van aankomst en het jaar van vertrek gebruik je de migratieaangifte in plaats van de gewone.

Beschermt de regeling mijn spaargeld en beleggingen in het buitenland nog?

Niet als je hem nieuw krijgt. De keuze om voor box 2 en box 3 als buitenlands belastingplichtige te worden behandeld terwijl je hier woont, is afgeschaft. Een tijdelijke overgangsregeling geldt alleen voor mensen die de regeling al voor die wijziging hadden. Als die afloopt, worden buitenlands spaargeld en buitenlandse beleggingen in Nederland opgegeven, net als bij elke andere inwoner.